بیوگرافی عالیجناب ماردنخای چهارم، رهبرجهانی کلیسای شرق آشوری

دانشنامه: 
بیوگرافی عالیجناب ماردنخای چهارم، رهبرجهانی کلیسای شرق آشوری

عالیجناب «ماردنخای چهارم»، رهبر جهانی «کلیسای شرق آشوری»، با نام حقیقی «خنانیا دنخا» در 15 سپتامبر 1935 در روستای «دربندوکه» از پدری به نام «اندرو» و مادری به نام «پنه» متولد شد.

ایشان دوران کودکی و نوجوانی خود را در عراق گذراند و تحت نظر پدربزرگش، کشیش «بنیامین سورو» به تحصیل پرداخت. در سال 1947 آموزش تعالیم الهیاتی را تحت نظر عالیجناب قدیس «مار یوسف خنانیشو» متروپولیتن کلیسای شرق آشوری در عراق آغاز کرد و پس از دو سال توسط ایشان به مقام «شماس» دستگذاری شد. سپس در 15 ژوئیه 1957 به مقام کشیشی رسید و به اورمیه فرستاده شد.

ایشان سپس در سال 1962 به مقام اسقفی ایران و تهران رسید تا سلسله اسقفی در حوزه ایران که پس از کشتار سال 1915 و شهادت مار بنیامین شمعون متوقف شده بود، بار دیگر ادامه یابد. دستگذاری ایشان به مقام اسقفی در تاریخ 11 فوریه 1962 در کلیسای «مارگیورگیس» تهران و به تقاضای جامعه آشوریان ایران توسط پاتریارک وقت، عالیجناب شهید «مار ایشای شمعون» صورت پذیرفت.

پس از شهادت «مار ایشای شمعون» و در شرایط بحرانی کلیسای شرق آشوری، آبای کلیسا در لندن گرد آمدند تا رهبر جدید کلیسا را برگزینند و در این بین، ماردنخا به عنوان حائز بیشترین خصوصیات رهبری، به این عنوان برگزیده شد و در روز 17 اکتبر 1976 در کلیسای «سنت برناباس» لندن به پاتریارکی دستگذاری شد تا سلسله 500 ساله پاتریارکی خاندان مارشمعون متوقف شود و امکان دستگذاری هر کشیشی به مقام پاتریارکی کلیسا فراهم آید.

ایشان به دلیل بی ثباتی خاورمیانه ناشی از جنگ تحمیلی عراق به ایران و همچنین جنگ عراق علیه کویت، مقر پاتریارکی را در شیکاگوی آمریکا قرار دادند و همت خود را در دوره پاتریارکی بر دو موضوع «وحدت و اشتراک کلیسایی» و «همچنین توسعه ملیگرایی آشوری» متمرکز ساختند. ایشان در سال 2007 مذاکراتی با ریاست اقلیم کردستان داشتند که منجر به ساخت مجتمعی کلیسایی در «عنکاوای اربیل» عراق شد. همچنین در این سال بلواری در شیکاگو به نام ایشان نامگذاری شد و در سال 2008 نیز از «دانشگاه شیکاگو» مدرک دکترای افتخاری را به خاطر تاکید بر انتخاب اسقفانی که حتما مدرک دکترای الهیات خویش را کسب کرده باشند، دریافت نمود.

ماردنخا همواره بر بهبود روابط با کلیسای کاتولیک رم و کلدانی تاکید ورزیده و قرابت خاصی با رهبران آن داشته است. ایشان نخست در سال 1978 پس از انتخاب عالیجناب «ژان پل دوم» به مقام پاپی با ایشان دیدار داشت و پس از بارها دیدار و جلسات مشترک، نهایتا در سال 1994 موفق به انتشار یک «اعتقادنامه مشترک مسیحی با کلیسای کاتولیک رم» شد. در سال های بعد نیز دیدارهایی با عالیجنابان پاپ «بندیکت شانزدهم» و «فرانسیس» داشت. همچنین پس از دیدارهای بسیار با عالیجناب «مار رافائیل بداوید» در سال 2001 «راهنمای برگزاری مراسم عشای ربانی مشترک با کلیسای کاتولیک کلدانی» را منتشر نمودند و در سال های بعد نیز با عالیجنابان پاتریارک «مار عمانوئیل دلی» و «مار لوئیس سکو» دیدار کرد. ایشان با کلیسای قبطی مصر نیز جلسات بسیاری برگزار نمود که در سال 1996 منجر به انتشار «اعتقادنامه مشترک مسیحی» شد. وی همچنین در سال 1997 پس از دیدار با عالیجناب «مار ایگناتیوس زکی عیوض» پاتریارک کلیسای ارتدوکس سریانی موفق به متوقف ساختن تکفیر موجود میان دو کلیسا شد. ایشان همچنین در سال 1999 اعلام نمود از نظر وی تمام دستگذاری های کلیسای باستانی شرق، معتبر می باشند.

ایشان در سال 2006 طی دیداری تاریخی از کردستان عراق، موفق به متقاعد نمودن رئیس اقلیم کردستان به تاسیس یک مدرسه مسیحی در اربیل عراق شد. همچنین دیداری با رئیس جمهور و نخست وزیر وقت عراق داشت و همواره بر همکاری آشوریان با حکومت های متبوعشان تاکید می نمود. ایشان در کنار به کار بردن روش های معتدل و عملگرا در راستای ملیگرایی آشوری، در جداسازی بنیادهای مذهبی از فعالیت های سیاسی اهتمام ورزید و با استفاده از آیین های نیایشی به زبان های غیر سریانی، تلاش در جذب جوانان به سوی کلیسا داشت.

سرانجام، ایشان در ساعت 10 صبح روز 26 مارس 2015 در بیمارستان «مایو کلینیک» در شهر روچستر ایالت «مینسوتا»ی آمریکا در آغوش رهبران دینی کلیسا، اعضای خانواده و همچنین آبای کلیسا در سن 79 سالگی دار فانی را وداع گفت.

به نقل از وب سایت انجمن آشوریان تهران