تحوّل‌ بنیادی‌ اقتصاد جامعه آشوری‌

دانشنامه: 

هجوم‌ تعداد زیادی‌ از جوانان‌ آشوری‌ برای‌ كار در امر حمل‌ و نقل‌ كالا به‌ شوروی‌، بخصوص‌ رانندگی‌ كامیون‌ها، تحوّل‌ عظیمی‌ را در وضع‌ اقتصادی‌ و نتیجتاً در ساختار اجتماعی‌ آشوریان‌ ایران‌ باعث‌ شد. تا قبل‌ از پیش‌ آمدن‌ این‌ فرصت‌، اقتصاد جامعه‌، عمدتاً مبتنی‌ بر اقتصاد كشاورزی‌ بود. مردم‌ بیشتر در روستاها زندگی‌ می‌كردند و با كار بر روی‌ زمین‌های‌ كشاورزی‌ و باغات‌ انگور و تحمل‌ زحمت‌ زیاد، معیشت‌ خود را تأمین‌ می‌كردند. بعد از جنگ‌ جهانی‌ اول‌، ساختار فرهنگی‌ جامعه‌، بكلّی‌ از هم‌ پاشیده‌ بود و دیگر از وجود مدارس‌ متعدد خبری‌ نیود. آنانی‌ كه‌ در شهر زندگی‌ می‌كردند، و یا آنانی‌ كه‌ در روستاهای‌ بزرگ‌ به‌ سر می‌بردند، فرزندان‌ خود را برای‌ تحصیل‌ به‌ مدارس‌ دولتی‌ قابل‌ دسترس‌ می‌فرستادند. علاوه‌ بر این‌، جامعه‌ بسیار فقیرتر از آن‌ بود كه‌ بتواند اقتصاد كشاورزی‌ فردی‌ را به‌ اقتصاد تعاونی‌ و پولساز بدل‌ كند. اشتغال‌ جوانان‌ به‌ رانندگی‌ و حمل‌ و نقل‌، امكانات‌ اقتصادی‌ بی‌سابقه‌ای‌ را برای‌ جامعه‌ فراهم‌ كرد. این‌ جوانان‌ توانستند مقداری‌ از درآمد خود را به‌ خانواده خویش‌ در روستاها بفرستند و دست‌ و بال‌ كشاورزان‌ را برای‌ كار و فعالیت‌ و یا خرید زمین‌ و باغات‌ جدید و توسعه امور كشاورزی‌ بازتر كنند. علاوه‌ بر این‌، رانندگی‌ كامیون‌، مخصوصاً كامیون‌های‌ بزرگ‌، اعتبار زیادی‌ برای‌ رانندگان‌ فراهم‌ می‌كرد. مردم‌ روستاها، توفیق‌ جوانان‌ خود را در كسب‌ شغل‌ رانندگی‌، موفقیت‌ عظیمی‌ به‌ حساب‌ می‌آوردند. گرفتن‌ گواهی‌نامه رانندگی‌ كامیون‌های‌ بزرگ‌، در حكم‌ گرفتن‌ گواهی‌نامه دانشگاهی‌ بود! رانندگان‌ كامیون‌ كه‌ برای‌ مرخصی‌ به‌ دهات‌ خود برمی‌گشتند، خود را بالاتر از سایر مردم‌ می‌دیدند و جامعه‌ نیز به‌ آنان‌ به‌ همین‌ نحو برخورد می‌كرد. خانواده‌ها افتخار می‌كردند كه‌ دامادشان‌ راننده كامیون‌ باشد. این‌ رانندگان‌ كه‌ با زحمت‌ و تلاش‌ و رنج‌ فراوان‌، در سرما و برف‌ شدید و در گرمای‌ آزاردهنده بیابان‌ها، با نوردیدن‌ راه‌های‌ صعب‌العبور و بدون‌ آسفالت‌، همه‌گونه‌ خطری‌ را پذیرا شده‌ بودند. نه‌ تنها نیازمندی‌های‌ حمل‌ و نقل‌ بار كشور را برطرف‌ ساختند، بلكه‌ در بهبود وضع‌ مالی‌ خانواده‌ و پیشرفت‌ تحصیلی‌ فرزندان‌ خود، به‌ جان‌ كوشیدند تا نسل‌ آینده‌ به‌ آرمان‌های‌ خود دست‌ یابد و در عزت‌ و رفاه‌ زندگی‌ كند. نمونه بارز این‌ از خود گذشتگان‌، كسانی‌ چون‌ «یورا بیت‌ملك‌» می‌باشند كه‌ مانند بعضی‌ از همنسلان‌ خود در كالیفرنیا زندگی‌ می‌كنند. در سال‌هایی‌ كه‌ این‌ جریان‌ حمل‌ و نقل‌ برقرار بود، تعدادی‌ از آشوریان‌ با استفاده‌ از موقعیت‌ ویژه‌ای‌ كه‌ فراهم‌ آمده‌ بود، صاحب‌ آلاف‌ و اولوفی‌ شدند. جریان‌ از این‌ قرار بود كه‌ آمریكایی‌ها كامیون‌های‌ مستعمل‌ با لوازم‌ مورد مصرف‌ آنها را به‌ معرض‌ فروش‌ می‌گذاشتند و طبیعتاً در این‌ جریان‌، برای‌ كاركنان‌ خود اولویت‌ قائل‌ می‌شدند. لاجرم‌ در این‌ ماجرا، تعدادی‌ از آشوریان‌ كه‌ قدرت‌ مالی‌ و یا شمّ اقتصادری‌ بهتری‌ داشتند، توانستند سود كلانی‌ به‌ دست‌ آورند. بعد از پایان‌ جنگ‌، امر حمل‌ و نقل‌ و كامیون‌داری‌ و صنایع‌ وابسته‌ از قبیل‌ مكانیكی‌ اتومبیل‌ و تعمیرات‌ و گاراژداری‌ و خرید و فروش‌ لوازم‌ یدكی‌، نُضج‌ بیشتری‌ گرفت‌. علاوه‌ بر آن‌، مسأله راه‌سازی‌، توسعه عظیمی‌ یافت‌. آن‌ عده‌ از آشوریان‌ كه‌ تجاربی‌ به‌ دست‌ آورده‌ بودند، در این‌ رشته‌ها به‌ فعالیت‌ مشغول‌ شدند. بعضی‌ در كار مقاطعه‌كاری‌ و راه‌سازی‌، و برخی‌ دیگر در كار حمل‌ و نقل‌ و ترابری‌، مخصوصاً در ارتباط‌ با شركت‌ نفت‌ و حمل‌ و نقل‌ بنزین‌ و گازوئیل‌ و نفت‌ سیاه‌ و غیره‌، موفقیت‌های‌ چشمگیری‌ به‌ دست‌ آوردند و از این‌ راه‌، صاحب‌ ثروت‌های‌ كلان‌ شدند. رانندگان‌ سابق‌ و آنانی‌ كه‌ بعدها به‌ امور مربوط‌ به‌ مسأله كامیون‌داری‌ جلب‌ شده‌ بودند، با كمك‌ افراد باسابقه‌تر و كامیون‌داران‌ بزرگ‌، صاحب‌ كامیون‌ شده‌ و روز به‌ روز بر شكوفایی‌ این‌ صنعت‌ افزودند.

تعداد كسانی‌ كه‌ با تلاش‌ و كوشش‌ خستگی‌ناپذیر، تاریخ‌ تحولات‌ و رونق‌ اقتصادی‌ و اجتماعی‌ جامعه آشوری‌ ایران‌ را رقم‌ زدند، بقدری‌ زیاد است‌ كه‌ یادآوری‌ همه آنان‌ باعث‌ افزایش‌ خارج‌ از حد این‌ نوشتار خواهد شد. لذا فقط‌ به‌ ذكر نام‌ برخی‌ از پیشگامان‌ این‌ نهضت‌ اكتفا می‌شود. از جمله‌، یاد افرادی‌ چون‌ «شدراك‌ عیوض‌زاده‌» مقاطعه‌كار بزرگ‌ راهسازی‌، «شموئیل‌ یوسف‌زاده‌» مقاطعه‌كار و كامیون‌دار صاحب‌نام‌، «بابا ورده‌» كامیون‌دار باسابقه‌ و موفق‌، «شموئیل‌ بِگینی‌» از كامیون‌داران‌ خودساخته بزرگ‌، و نیز «لوتر الخاصه‌» صاحب‌ و مدیرعامل‌ شركت‌ «گلف‌بار»، و تعدادی‌ دیگر از مؤسسات‌ حمل‌ و نقل‌ را گرامی‌ می‌داریم‌. برای‌ آنكه‌ عظمت‌ كار این‌ افراد روشن‌ شود، در اینجا به‌ مقاله مفصّلی‌ كه‌ تحت‌ عنوان‌ «رویداد بزرگ‌ در تاریخ‌ حمل‌ و نقل‌ در ایران‌» در روزنامه اطلاعات‌ شماره 15623 به‌ تاریخ‌ دوشنبه‌ 26 تیر ماه‌ 2537 (1357) چاپ‌ شده‌، اشاره‌ می‌شود. این‌ روزنامه‌ می‌نویسد:

«شركت‌ حمل‌ و نقل‌ "گلف‌بار" وابسته‌ به‌ گروه‌ شركت‌های‌ "گلف‌اجنسی‌" با یك‌ دستگاه‌ تریلر 186 چرخ‌، ری‌اكتور 252 تُنی‌ مجتمع‌ پتروشیمی‌ شیراز را از بندر خرمشهر حركت‌ داد و پس‌ از طی‌ دو هزار كیلومتر راه‌های‌ صعب‌العبور، محموله‌ را سالم‌ در مرودشت‌ به‌ زمین‌ گذاشت‌ و با این‌ اقدام‌ در حقیقت‌ "گلف‌بار" به‌ یك‌ شاهكار در كار حمل‌ و نقل‌ دست‌ زد.» به‌ علاوه‌، شركت‌ مذكور، تحت‌ مدیریت‌ باتدبیر «لوتر الخاصه‌» (كه‌ اینك‌ مقیم‌ لس‌آنجلس‌ می‌باشد)، مولّد برق‌ 200 تُنی‌ نیروگاه‌ تبریز را با تریلر صد چرخ‌ انقلاب‌ سفید، از بندر خرمشهر به‌ تبریز حمل‌ نمود.

منبع : کتاب آشوریان ایران، ملتی که باید از نو شناخت