شعرا و نویسندگان‌ آشوری‌

دانشنامه: 

در مورد چگونگی‌ آغاز فعالیت‌های‌ فرهنگی‌ آشوریان‌ در نیمه دوم‌ قرن‌ 19 و اوایل‌ قرن‌ 20، به‌ تفصیل‌ سخن‌ گفته‌ایم‌. تعدادی‌ از فارغ‌التحصیلان‌ مدارس‌ آن‌ زمان‌، پس‌ از جنگ‌ جهانی‌ اول‌ و بازگشت‌ مهاجران‌ آشوری‌ به‌ خانه‌ و كاشانه خود، نهضت‌ جدیدی‌ را برای‌ ادامه فعالیت‌های‌ فرهنگی‌ از سر گرفتند. این‌ عده‌، با استفاده‌ از امكانات‌ موجود، در چاپ‌ و انتشار كتب‌ و مجلات‌ و غیره‌، دست‌ به‌ كوشش‌ زدند. مجله «گیلگمش‌» و «سازمان‌ فرهنگی‌ جوانان‌ آشوری‌»، پرچمدار این‌ تلاش‌ و كوشش‌ بودند. مجله گیلگمش‌، میدان‌ وسیعی‌ برای‌ رویش‌ و شكوفایی‌ نهال‌های‌ بارآور ادبیات‌، و سازمان‌ فرهنگی‌ جوانان‌ آشوری‌ وسیله پُرباری‌ برای‌ چاپ‌ كتب‌ و تشویق‌ شعرا و نویسندگان‌ آشوری‌ شدند. دوره طلایی‌ این‌ نهضت‌ فرهنگی‌، سالیان‌ بعد از 1340 بود كه‌ بتدریج‌ راه‌ را برای‌ پیدایش‌ مراكز فرهنگی‌ آشوری‌ در سراسر عالم‌ باز كرد. در این‌ دوره‌، شعرا و نویسندگان‌ برجسته‌ای‌ از میان‌ آشوریان‌ ایران‌ برخاستند. شعرای‌ نام‌آوری‌ چون‌ «ادی‌ الخاص‌»، «ژان‌ الخاص‌»، «میشائیل‌ بت‌ پطرس‌» و غیره‌، شعر آشوری‌ را به‌ قله تعالی‌ رسانیدند. و اما در میان‌ شعرای‌ آشوری‌، «ویلیام‌ دانیال‌» یك‌ سر و گردن‌ بالاتر از دیگران‌ قرار دارد. این‌ هنرمند و آهنگساز مشهور كه‌ تحصیل‌كرده موسیقی‌ كلاسیك‌ در كشور سویس‌ بود، با جمع‌آوری‌ آهنگ‌ها و ملودی‌های‌ فولكلوریك‌ و داستان‌ها و قصه‌های‌ عامیانه مردم‌ ده‌ و روستا و عشایر آشوری‌، به‌ خلق‌ آثاری‌ جاویدان‌ از این‌ خُرده‌ریزهای‌ فرهنگ‌ عامه مردم‌ دست‌ زد. علی‌ الخصوص‌ كتاب‌ سه‌ جلدی‌ او به‌ نام‌ «قاطینای‌ پهلوان‌» در سر قله ادبیات‌ آشوری‌، از درخشش‌ خیره‌ كننده‌ای‌ برخوردار است‌. ویلیام‌، این‌ حماسه‌ و داستان‌ ساده عامیانه‌ را آن‌ چنان‌ با مهارت‌ و استادی‌ بی‌نظیر پرورش‌ داد كه‌ مثل‌ شاهنامه فردوسی‌ در زبان‌ فارسی‌، تصویر تمام‌نمای‌ تاریخ‌ و حكایت‌ تلخ‌ و شیرین‌ زندگی‌ مردم‌ آشوری‌ و كاخ‌ بلند و استوار زبان‌ این‌ مردم‌ گردید.

علاوه‌ بر این‌ بزرگان‌ شعر و ادب‌ آشوری‌، تعدادی‌ نویسنده‌ و تاریخ‌نگار آشوری‌ نیز پا به‌ عرصه وجود نهادند كه‌ با نوشته‌های‌ خود، گنجینه فرهنگی‌ آشوری‌ را به‌ اوج‌ قله تعالی‌ رسانیدند. در این‌ میان‌، یاد بزرگانی‌ چون‌ «ایشایا داوید»، «ملك‌ یعقوب‌»، «زایا بت‌ زایا»، «باباجان‌ آشوری‌»، «ویلیام‌ سرمس‌»، «دكتر پیره‌ سرمس‌» نویسنده كتاب‌ معروف‌ ادبیات‌ آشوری‌، «كورش‌ بنیامین‌» نویسنده كتب‌ آموزش‌ زبان‌ و دستور زبان‌ آشوری‌، «بابا آشوری‌» و غیره‌ را گرامی‌ می‌داریم‌.

منبع : کتاب آشوریان‌ ایران‌  ملتی‌ كه‌ باید از نو شناخت‌